Αντισυνταγματάρχης Μηχανικού Δημήτριος Σκαλιστήρης (1816 – 1883)
Γεννήθηκε στην Τρίπολη και εξήλθε από τη Σχολή Ευελπίδων Ανθυπολοχαγός Μηχανικού, μετά σπούδασε μαθηματικά και θετικές επιστήμες στη Γαλλία. Από το 1846 έως το 1865 δίδαξε γεφυροποιία στο σχολείο Ευελπίδων και Μηχανική στο «Τεχνικό Σχολείο» (ΕΜΠ). Ανήλθε μέχρι το βαθμό του Ανχη του Μηχανικού αποστρατευθείς το 1878. Το 1865 – 1873 διευθυντής του Τεχνικού Σχολείου, μετά πρώτος Δντης των Δημοσίων Έργων του υπουργείου εσωτερικών.
Προήγαγε πολλαπλώς το Τεχνικό Σχολείο και την εκτέλεση των δημοσίων έργων στην Ελλάδα (περιστρεφόμενη γέφυρα Ευρίπου, έργα οδοποιίας κλπ). Απεβίωσε το 1883.
Ο σπουδαίος Έλληνας Στρατιωτικός Μηχανικός Δημήτρης Σκαλιστήρης συνέβαλε τα μέγιστα στην ολοκλήρωση των Οθωνικών εργασιών στον πορθμό του Ευρίπου.
Στα μέσα του 1856 ο διορισμός του Παπαηλιόπουλου ως νέου νομάρχη του νησιού έδωσε φτερά στα έργα, καθώς από την πρώτη μέρα ανάληψης των καθηκόντων του επέδειξε ιδιαίτερο ζήλο και ανέλαβε την προεδρία της «Επιτροπής Διορύξεως». Ο σπουδαίος Έλληνας Στρατιωτικός Μηχανικός Δημήτρης Σκαλιστήρης δε είχε αναλάβει αρχιμηχανικός του νέου έργου. Λέγεται ότι η προμελέτη της νέας σιδερένιας γέφυρας είχε συνταχθεί από Γάλλους Μηχανικούς της μετεπαναστατικής γαλλικής Αποστολής.
Εγκαίρως, πριν απ’ το 1857 και άγνωστο πότε ακριβώς, έγινε στη Γαλλία η παραγγελία του σιδηρού τμήματος, της περιστρεφόμενης γέφυρας του ανατολικού πορθμού, που έκτοτε θα μείνει στην ιστορία ως «Οθωνική». Ανάμεσα στα λίγα που γνωρίζουμε λοιπόν είναι πως κατεδαφίστηκε η πεντάτοξη λίθινη Οθωμανική γέφυρα που βρισκόταν στο βόρειο μέρος του κάστρου του Ευρίπου και προς Βοιωτία, άγνωστο πότε ακριβώς, αλλά εντός του 1857. Την αντικατέστησε μία νέα τρίτοξη πέτρινη γέφυρα που χτίστηκε επί του πορθμού και με φορά προς το κέντρο, αυτή τη φορά, του κάστρου του Ευρίπου. Υπεύθυνος του συγκεκριμένου έργου ήταν κάποιος εργολάβος ονόματι Γιάννης Κουμέλης, που κρίθηκε ως «ικανότατος» από τον ίδιο τον Σκαλιστήρη.
Ο ίδιος άνθρωπος ανέλαβε να ανοίξει – χτίσει και τη νέα πύλη στο κάστρο του Ευρίπου το καλοκαίρι του 1857, η οποία επικοινωνούσε σε ευθεία με τη νέα σιδερένια γέφυρα που κατασκευαζόταν στον διπλανό πορθμό. Τμήμα του κάστρου της υφαλονησίδας στη μέση του πορθμού κατεδαφίστηκε, ώστε να μπορέσει να τοποθετηθεί το δυτικό τμήμα της περιστρεφόμενης γέφυρας. Προέκυψε όμως άλλο πρόβλημα: σε βάθος περίπου πέντε μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας συνάντησαν υποθαλάσσιο συμπαγή βράχο, που έπρεπε να σπάσουν με τα χέρια, αντιμετωπίζοντας σοβαρές τεχνικές και καιρικές δυσκολίες.
Προκειμένου να φτάσουν στα συνολικά έξι μέτρα βάθος (που ήταν ο τελικός στόχος του έργου) ο δαιμόνιος Δημήτρης Σκαλιστήρης παρήγγειλε, μέσω του νομάρχη, από την ανθούσα τότε Σύρο τρεις ειδικούς λοστούς, μήκους εξίμισι μέτρων, υποβοηθώντας έτσι το έργο της βυθοκόρου («βορβορολόγος») της εποχής. Έτσι, ξεπεράστηκε και αυτός ο κατασκευαστικός σκόπελος με τίμημα όμως την περαιτέρω καθυστέρηση παράδοσης του έργου.
Τα εγκαίνια των νέων γεφυρώσεων 6η Ιανουαρίου 1858
Βγαίνοντας από την οικία Αβέρωφ οι βασιλείς κατευθύνθηκαν πάλι προς τις αποβάθρες που βρίσκονταν μπροστά από το Ουρσί τζαμί. Από εκεί με βάρκες πέρασαν απέναντι, σε μια αποβάθρα της Βοιωτικής Ακτής, δίπλα από το κάστρο του πορθμού.
Από εκεί, πέρασαν μέσω της λίθινης γέφυρας στη διπλανή νέα σιδερένια γέφυρα, την επιθεώρησαν και την εγκαινίασαν, υπό ζωηρών ζητωκραυγών και εκδηλώσεων χαράς. Ύστερα, αγνοώντας την κακοκαιρία, ξαναμπήκαν στις βάρκες ώστε να ανέβουν στην ατμοημιολία «Αφρόεσσα», που άστραφτε ολοκαίνουργια στον βόρειο Ευβοϊκό. Με το πλοίο αυτό οι βασιλείς και οι άλλοι επίσημοι πέρασαν τον πορθμό. Κατά τη διάρκεια του πρώτου διάπλου της νέας εποχής ο κόσμος παρακολουθούσε ενθουσιασμένος και η φιλαρμονική έπαιζε εμβατήρια. Το σύντομο ταξίδι τελείωσε στο νότιο λιμάνι, καθώς οι βασιλείς κατέβηκαν σε μια προβλήτα των νότιων τειχών και από εκεί πήγαν στην Αγία Παρασκευή, όπου προσκύνησαν την εικόνα της πολιούχου.
Μόλις ο Όθωνας επέστρεψε στο Παλάτι, παρασημοφόρησε με τον Σταυρό του Σωτήρος τους πρωτεργάτες του έργου, δηλαδή το Νομάρχη Εύβοιας Ηλία Παπαηλιόπουλο, τα υπόλοιπα τέσσερα μέλη της επιτροπής εποπτείας και τον αρχιμηχανικό Ανχη (ΜΧ) Δημήτρη Σκαλιστήρη, καθώς ολοκλήρωσαν με επιτυχία ένα δυσκολότατο εγχείρημα για την εποχή εκείνη «άξιο να παραβληθεί με ευρωπαϊκά έργα».
Πηγές:
- «1836 – 2000. Η ιστορία του Δήμου Χαλκιδέων», Ελευθέριος Μ. Ιωαννίδης. Εταιρεία Ευβοϊκών Σπουδών, τμήμα Χαλκίδας, 2002
- «Η κινητή γέφυρα κι ο πορθμός της Χαλκίδος (1857-1858)», Τάκης Λάππας. Αρχείο Ευβοϊκών Μελετών, τόμος ΙΑ, Αθήνα 1964.
- «Οι κινητές γέφυρες του Ευρίπου», Θ. Π. Τάσιος. Εκδήλωση Τ.Ε.Ε. Ευβοίας για τα 45 χρόνια της κινητής γέφυρας της Χαλκίδας, 2008.
- «Σύσταση και εξέλιξη του Δήμου Χαλκιδέων», Ελένη Γούτου – Φωτοπούλου. Έκδοση δήμου Χαλκιδέων, 1986.
- «Ο πορθμός Εύριπος και η πόλις Χαλκίς», Νικόλαος Πετροκόκκινος. Άρθρο στο περιοδικό «Αποθήκη των ωφελίμων γνώσεων», Αριθμός 48. Εκ’ της τυπογραφίας Γ. Γριφφίτου, Σμύρνη 1840.
- Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων
ΠΗΓΗ ΦΩΤΟ: square.gr – Επιμέλεια: Σχης(ΜΧ) ε.α. Μπατσικώστας Γεώργιος
