Επιστολή Προέδρου ΣΑΑΜΧ Αντγου ε.α. Κασιδόκωστα Γεώργιου για τα 197 χρόνια από την ίδρυση του Όπλου του ΜΧ
Σεβαστοί Συνάδελφοι
Αγαπητοί Φίλοι και Φίλες
Συμπληρώνονται σήμερα 197 χρόνια από την 28 Ιουλίου 1829 και την ίδρυση του ΟΠΛΟΥ του ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ υπό την αρχική ονομασία «Σώμα Αξιωματικών Οχυρωματοποιίας και Αρχιτεκτονικής», θέτοντας τα θεμέλια της στρατιωτικής υποδομής και οχύρωσης του νεότερου ελληνικού κράτους.
Το ρητό «Αμ’ έπος αμ’ έργον» περιγράφει απόλυτα τη το ΟΠΛΟ του ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ και την φύση των ανθρώπων που έδωσαν «ψυχή» στα μηχανήματα του και που το έκαναν πράξη.
Στα χρόνια αυτά ΜΗΧΑΝΙΚΟ έδωσε στην νεώτερη Ελλάδα από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους το αναγκαίο τεχνικό προσωπικό, αρχιτέκτονες, πολεοδόμους, μηχανικούς που μελέτησαν και εφάρμοσαν πολεοδομικά σχέδια των πόλεων Ναυπλίου, Πάτρας , Τρίπολης, εκ θεμελίων την πόλη της Νέας Ορεστειάδος παό την 11η Διλοχία ΜΧ υπό τον ταγματάρχη Σωτήριο Μαυρογάνη.

Στην νέα πρωτεύουσα του νεοελληνικού Κράτους κατασκεύασαν κτίρια που την κοσμούν μέχρι και σήμερα.
Το Παλαιό Τυπογραφείο (Οδός Σανταρόζα): Σχεδιάστηκε από τον βαρόνο Έντουαρντ Γκάιτγκερ, αξιωματικό του Μηχανικού.

Το πρώτο Νομισματοκοπείο (Πλατεία Κλαυθμώνος): Σχεδιασμός & Κατασκευή: Αρχιτεκτονικά σχέδια από τον Eduard Schaubert και τεχνική εκτέλεση/επίβλεψη από στρατιωτικούς μηχανικούς.

Το Παλαιό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Πλάκα): Αν και η αρχική αρχιτεκτονική ιδέα ανήκει στον Σταμάτιο Κλεάνθη (Οικία Κλεάνθη-Σάουμπερτ), οι μετασκευές, οι επεκτάσεις και οι στατικές σταθεροποιήσεις για τη λειτουργία του ως το πρώτο πολιτικό ανώτατο ίδρυμα έγιναν με τη συνδρομή του κρατικού τεχνικού μηχανισμού, τον οποίο διοικούσαν αξιωματικοί του Μηχανικού.

Πολεοδομικά Έργα και Υποδομές Κοινής Ωφελείας
• Το Πρώτο Ρυμοτομικό Σχέδιο της Αθήνας (1833): Οι στρατιωτικοί μηχανικοί (ανάμεσά τους και Γάλλοι της εκστρατείας του Μοριά που παρέμειναν στην υπηρεσία του Καποδίστρια, όπως ο Auguste-Théodore Garnot) συμμετείχαν ενεργά στην αποτύπωση, τη χάραξη των οδικών αξόνων και τη δημιουργία των πρώτων πολιτικών υποδομών της νέας πρωτεύουσας [1].[2]
• Δημόσιες Γέφυρες και Οδοποιία: Οι πρώτες πολιτικές γέφυρες στον Ιλισό και τον Κηφισό, καθώς και η χάραξη της πρώτης εθνικής οδού Αθηνών – Πειραιώς, σχεδιάστηκαν και εκτελέστηκαν εξ ολοκλήρου από τη Διεύθυνση Μηχανικού, καθώς δεν υπήρχε ακόμη Υπουργείο Δημοσίων Έργων.
19ος αιώνας
Οδός Πειραιώς (1835–1836). Το έργο σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε υπό την άμεση επίβλεψη και εργασία αξιωματικών και στρατιωτών του Μηχανικού του Στρατού.
Διάνοιξη των πρώτων κεντρικών αξόνων (Αιόλου, Ερμού, Αθηνάς): Αν και σχεδιάστηκαν από τους αρχιτέκτονες Κλεάνθη, Σάουμπερτ και Κλέντζε, η χάραξη, η ευθυγράμμιση και οι πρώτες χωματουργικές εργασίες έγιναν με τη συνδρομή του Μηχανικού.
Οδός Σταδίου: Διαμορφώθηκε σταδιακά ως βορειοανατολικό όριο της παλιάς πόλης, με το Μηχανικό να αναλαμβάνει τη διευθέτηση των ρεμάτων (όπως ο Κυκλοβόρος) που εμπόδιζαν την κυκλοφορία.
Σύνδεση με Στρατώνες: Διάνοιξη και συντήρηση οδών προς το ιππικό και το πυροβολικό (περιοχές γύρω από το σημερινό Μεταξουργείο και το Γουδή)
Κορυφαίοι Στρατιωτικοί Μηχανικοί με Πολιτικό Έργο
• Σταμάτης Βούλγαρης Υπηρέτησε ως λοχαγός του μηχανικού στον γαλλικό στρατό και υπήρξε ο υπήρξε ο πρώτος πολεοδόμος της νεότερης Ελλάδας.
• Θεόδωρος Βαλλιάνος: Συνταγματάρχης του Μηχανικού. Διορίστηκε διευθυντής Δημοσίων Έργων και συνέβαλε καθοριστικά στην οργάνωση των πρώτων πολιτικών κτιρίων, των δικαστικών μεγάρων και των δημοτικών αγορών της χώρας.
• Γεράσιμος Μεταξάς: Αξιωματικός του Μηχανικού με σπουδές στη Γαλλία, ο οποίος κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα διηύθυνε πληθώρα μελετών για δημόσια κτίρια κοινής ωφελείας στην Αττική.
Το ΜΗΧΑΝΙΚΟ και η Ανασυγκρότηση της μεταπολεμικής Ελλάδος
ΣΥΚΕΑ
Η Στρατιωτική Υπηρεσία Κατασκευής Έργων Ανασυγκροτήσεως με τις ΜΟΜΑ (Μικτές Ομάδες Μηχανημάτων Ανασυγκροτήσεως) που λειτούργησαν από το 1957 έως το 1992 κατασκεύασαν ή στην κατασκευή εθνικών και επαρχιακών δρόμων, γεφυρών και υποδομών.
• Οδοποιία: Διάνοιξη, κατασκευή και βελτίωση χιλιάδων χιλιομέτρων εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου σε όλη την Ελλάδα, με αποκορύφωμα την διάνοιξη της οδού στην Κοιλάδα των Τεμπών.
• Γέφυρες: Τοποθέτηση και κατασκευή πολλών γεφυρών (συχνά τύπου Bailey) σε απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιοχές.
• Αντιμετώπιση και Αποκατάσταση Φυσικών Καταστροφών: Άμεση επέμβαση και κατασκευή υποδομών μετά από καταστροφικούς σεισμούς και πλημμύρες (π.χ., έργα με τα Εργοτάξια Αποκαταστάσεως Σεισμοπλήκτων – ΕΑΣ).
• Αεροδρόμια: Κατασκεύασθηκαν τα Α/Δ Καρπάθου Σκύρου Κεφαλληνίας Μυτιλήνης Πάρου Κυθήρων και στα Σπάτα εκτελέσθηκαν Χωματουργικές εργασίες για το μετέπειτα αεροδρόμιο.
• Ειδικά Έργα: Διάδρομοι προσγειώσεως αεροδρομίων, διανοίξεις οδών και βελτιώσεις βιομηχανικών/ενεργειακών υποδομών, όπως εργασίες στο πρώτο εργοστάσιο της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα.
Η Πολεμική προσφορά του ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ στους εθνικούς αγώνες
Το Όπλο μας από την ίδρυση του το 1829 έδωσε το παρόν σε όλους του Αγώνες του Έθνους για την ελευθερία και την υπεράσπιση της πατρώας Γης, αλλά και την εξασφάλιση της ασφάλειας και της προόδου των Ελλήνων, πάντα σε συνθήκες δυσμενείς!
Το ρητό «Αμ’ έπος αμ’ έργον» περιγράφει απόλυτα τη φύση των ανθρώπων που τιμάμε σήμερα. Οι ήρωες του Μηχανικού δεν υπήρξαν μόνο δημιουργοί αλλά και γενναίοι πολεμιστές. Ήταν εκείνοι που κάτω από τα εχθρικά πυρά άνοιγαν δρόμους εκεί που υπήρχαν γκρεμοί, γεφύρωναν ποτάμια, εξασφάλιζαν τις επικοινωνίες, κατασκεύαζαν οχυρά και εκκαθάριζαν ναρκοπέδια, ρισκάροντας κάθε δευτερόλεπτο τη ζωή τους για να προελάσει νικηφόρα ο Ελληνικός Στρατός.
Το ΜΗΧΑΝΙΚΟ που συνεισέφερε τα μέγιστα στην ανοικοδόμηση της μεταπολεμικής Ελλάδος, που κατασκεύασε και επισκεύασε μεγάλο αριθμό δρόμων και γεφυρών (οδικών – σιδηροδρομικών) και αεροδρόμια με πρόχειρα και τυποποιημένα υλικά , εκτέλεσε κάθε είδους έργα εγκαταστάσεων, υλοποίησε μεγάλο αριθμό τεχνικών έργων και πραγματοποίησε όλα τα έργα οχυρώσεως, με κορωνίδα την οχυρωμένη τοποθεσία ΜΠΕΛΛΕΣ – ΝΕΣΤΟΣ το μεγαλύτερο τεχνικό έργο του προηγούμενου αιώνα στην Ελλάδα.
Την περίοδο 1936 – 1940 το Μηχανικό κατασκεύασε την γνωστή ως «ΓΡΑΜΜΗ ΜΕΤΑΞΑ» από τον εμπνευστή της Π/Θ ΙΩΑΝΝΗ ΜΕΤΑΞΑ, επιφανή Αξιωματικό του Όπλου του Μηχανικού Το έργο εκτείνεται από το όρος Μπέλες μέχρι τον Νέστο ποτ. σε ένα μήκος 215 χιλιομέτρων κατά μήκος της Ε/Β Μεθορίου.
21 ανεξάρτητα αλλά αυτόνομα Οχυρά, τα οποία κάλυπταν τις σημαντικότερες περιοχές που υλοποιούσαν κατευθύνσεις εισβολής από βορρά:
α. Όρος Μπέλες (Κερκίνης)
β. Στενωπός Ρούπελ
γ. Διάβαση Κάλη (νοτιανατολικά του χωριού Άγκιστρο)
δ. Διάβαση Περσέκ (δυτικά του Κάτω Νευροκοπίου)
ε. Υψίπεδο Κάτω Νευροκοπίου
στ. Λεκάνης Βώλακος
ζ. Διάβαση Εχίνου (βορείως της Ξάνθης)
η. Διάβαση Νυμφαίας (βορείως της Κομοτηνή

Η Προσφορά στο πεδίο της Δόξας και της Τιμής για το ΜΗΧΑΝΙΚΟ ξεκινά από το 1866 με τους Ανθλγους (ΜΧ) Μωραίτη και Δυοβουνιώτη, τον Υπλγο (ΜΧ) Πραϊδη, φτάνει στους πρωτοπόρους αεροπόρους του Λόχου Αεροπλοϊας στους γεφυροποιούς και τηλεγραφητές των βαλκανικών πολέμων 1912-13. Στην Μικρασιατική εκστρατεία και στην προέλαση προς Άγκυρα με το τάγμα Σιδηροδρόμων, με τους Λόχους Γεφυροσκευής των Σ. Στρατού υπό τα εχθρικά πυρά έζευξαν σε επτά (7) σημεία το Σαγγάριο Με ξεχωριστή αυτοθυσία που οι ηρωικοί Σκαπανείς Τηλεγραφητές υποστήριξαν την εκστρατεία με τα πενιχρά μέσα Επικοινωνιών της εποχής και έδωσαν μάχες εκ του συστάδην με τον εχθρό, όπως στο σιδηροδρομικό σταθμό στο Σαλιχλή το 1922, σώζοντας αθώους αμάχους.
Στην Ήπειρο κατασκεύασαν οι άνδρες του ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ κατασκεύασαν δεκάδες χιλιάδες έργων εκστρατείας και ορυγμάτων Οι αξιωματικοί οι Οπλίτες Σκαπανείς τηλεγραφητές συνεπικουρούμενοι και από τους κατοίκους δούλευαν μέρα-νύχτα μέσα στο κρύο. Έσκαβαν στους σκληρούς βράχους με πρωτόγονα μέσα για να φτιάξουν κρυφά πολυβολεία.
Η Ήπειρος είχε τεράστιο πρόβλημα με το ανύπαρκτο ή κακό οδικό δίκτυο. Το Μηχανικό ήταν ΠΑΡΩΝ με διανοίξεις οδών αμαξητών και καροποιήτων πολλών δεκάδων χλμ αλλά και μονοπάτια στα δύσβατα βουνά για να περάσουν το πυροβολικό και οι ενισχύσεις. Επισκευάσθηκαν ή και κατασκευάσθηκαν γέφυρες για την απρόσκοπτη προώθηση ενισχύσεων και εφοδίων στα μαχόμενα τμήματα.
Απλώθηκαν από του σκαπανείς τηλεγραφητές χιλιάδες χιλιόμετρα τηλεφωνικών γραμμών {έρπουσες υπόγειες και εναέριες}.
Από τους σκαπανείς που το ξημέρωμα της 28ης Οκτωβρίου 1940 εν επαφή με τον εχθρό εισβολέα οι ομάδες πυροδοτήσεως ανατίναξαν 15 γέφυρες προ του ΠΟΤ.
Κάτω από σφοδρά εχθρικά πυρά η υποστήριξη των πεζών και των ιππέων από τους και τους τηλεγραφητές στην άμυνα αρχικά και την αντεπίθεση μετά, ήταν αδιάκοπη παρά τις απώλειες Μόνο στην αποκατάσταση της γέφυρας στο Μπουραζάνι περισσότεροι από 35 αξκοι και σκαπανείς του Λόχου ΜΧ έδωσαν τη ζωή τους για την αντεπίθεση της Ταξχιας Ιππικού.
Στη Μέση Ανατολή οι ναρκαλιευτές έκαναν την διαφορά. Στην εμφύλια τραγωδία, και στον αγώνα του Εθνικού Στρατού το ΜΗΧΑΝΙΚΟ ήταν παρών είτε μαχόμενο ως πεζικό σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις είτε διανοίγοντας προσβάσεις νύχτα με τις «νεαρές» τότε «ΜΑΝΤΑΛΕΝΕΣ».
Από το 1954 με τις Ομάδες Ναρκαλιείας συνεχίσθηκε μέχρι τις ημέρςς μας ο ακήρυχτος πόλεμος με τον ύπουλο εχθρό τις ΝΑΡΚΕΣ και τα εκρηκτικά τα κατάλοιπα των πολέμων με τους 31 νεκρούς Ναρκαλιευτές οι οποίοι έδωσαν τη ζωή τους σε περίοδο ειρήνης για να καθαρίσουν την ελληνική ύπαιθρο από.
Το Όπλο μας έχει την ΜΕΓΙΣΤΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ του ανθού του στο βωμό της ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ του κοινωνικού συνόλου σε καιρό ειρήνης.
Η προσφορά στο πεδίο της τιμής έρχεται μέχρι το 1974 στις επιχειρήσεις στην Κύπρο για την απόκρουση του Τούρκου εισβολέα με τους 35 πεσόντες του 70 ΤΜΧ. Κορυφαίος σέρνει το χορό ο «σύγχρονος Λεωνίδας», ο Μανιάτης Λγος (ΜΧ) ΣΤΑΥΡΙΑΝΑΚΟΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ με τους Ήρωες της Δριας ΜΧ της ΕΛΔΥΚ «Ακόμη κι αν περάσουν από πάνω μας τα τανκς εμείς θα μείνουμε ΕΔΩ και θα χτυπήσουμε το πεζικό Δεν θα υποχωρήσουμε ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΕ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΛΕΜΑΜΕ.» τα λόγια του Ήρωα δείχνουν το δρόμο.
«Ανδρών αγαθών έργων γενομένων έργων και δηλούσθε τας τιμάς», προστάζει στον Επιτάφιο του Περικλή και εμείς αυτούς οφείλουμε πρώτιστα να θυμόμαστε να τιμούμε και το παράδειγμα τους να μας οδηγεί!
Σήμερα τιμούμε το ΜΗΧΑΝΙΚΟ το ΟΠΛΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ
Το ΜΗΧΑΝΙΚΟ που ανέδειξε τον Πρωθυπουργό του «ΟΧΙ» ΙΩΑΝΝΗ ΜΕΤΑΞΑ
Το ΜΗΧΑΝΙΚΟ που απετέλεσε την “μήτρα” για την Πολεμική Αεροπρία, την Υπηρεσία Φάρων, την Πυροσβεστική Υπηρεσία και το Όπλο των Διαβιβάσεων
Το ΜΗΧΑΝΙΚΟ με το τεράστιο κοινωνικό έργο σε κάθε θεομηνία και καταστροφή
Το ΜΗΧΑΝΙΚΟ του σύγχρονου ΛΕΩΝΙΔΑ Λγου (ΜΧ) ΣΤΑΥΡΙΑΝΑΚΟΥ ΣΩΤΗΡΙΟΥ και τους Ήρωες της Δριας ΜΧ της ΕΛΔΥΚ που έπεσαν μέχρις ενός «τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι»
Αθάνατοι οι ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ!
Ζήτω το Όπλο του Μηχανικού!
[1] https://www.uoa.gr/to_panepistimio/moyseia/istorias_toy_panepistimioy_athinon
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΑΡΧΕΙΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ: ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ ΤΕΚΜΗΡΙΑ (1827-1833)
Διαβάστε την επιστολή του Πρόεδρου ΔΣ/Σ.Α.Α.ΜΧ, Αντγου ε.α Γεώργιου Μ. Κασιδόκωστα:
Loading Viewer...




