Ενημέρωση ΠΟΣ για νέο ΠΔ 36/2026 «Κώδικας νομοθεσίας για παροχή υγειονομικής περίθαλψης στα Στρατιωτικά Νοσοκομεία»
Με αφορμή την πρόσφατη έκδοση του ΠΔ 36/2026, «Κώδικας νομοθεσίας για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης στα στρατιωτικά νοσοκομεία», καθώς και τις αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης από εν αποστρατεία στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, η Ομοσπονδία κρίνει αναγκαία την παρούσα ενημέρωση, τόσο προς τους συναδέλφους, όσο και προς τους αρμόδιους φορείς του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, για τη δομή του υπόψη κώδικα.
Η συγκεκριμένη κωδικοποίηση αποτελεί έργο της Κεντρικής Επιτροπής Κωδικοποίησης (ΚΕΚ), όπως αυτή και η αποστολή της προσδιορίστηκαν θεσμικά με τον Ν. 4692/2019 [1] «Επιτελικό Κράτος: Οργάνωση, Λειτουργία και Διαφάνεια της Κυβέρνησης, των Κυβερνητικών Οργάνων και της Κεντρικής Δημόσιας Διοίκησης». Η ΚΕΚ υπάγεται στη Γενική Γραμματεία Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων (ΓΓΝ&ΚΘ) της Προεδρίας της Κυβέρνησης.
Στο πλαίσιο του προγράμματος κωδικοποίησης, η ΚΕΚ αποφάσισε το 2020 να εισηγηθεί στη ΓΓΝ&ΚΘ την έναρξη διαδικασίας νομοθετικής κωδικοποίησης, μεταξύ άλλων [2] και της νομοθεσίας που αφορά στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης από τα στρατιωτικά νοσοκομεία σε όλους τους δικαιούχους, στελέχη των ΕΔ και τρίτους. Στις αρχές του 2021, με απόφαση της ΔΥΓ/ΓΕΕΘΑ, συγκροτήθηκε Ομάδα Εργασίας για τη σύνταξη του σχετικού προσχεδίου κώδικα.
Για την κατανόηση του νέου κώδικα, ο οποίος εκδόθηκε τελικά με εμφανή υπέρβαση του αρχικού προγραμματισμού της ΚΕΚ —όπως προκύπτει από τις ετήσιες Εκθέσεις της— μετά την παρέλευση πέντε ετών, είναι απαραίτητο να εξεταστεί το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο της κωδικοποίησης. Στο σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η άποψη του πρώην Προέδρου της ΚΕΚ, Γ. Σταυρόπουλου, ο οποίος επισημαίνει ότι διεθνώς παρατηρείται εννοιολογική σύγχυση [3] ως προς την ακριβή έννοια της κωδικοποίησης.
Πράγματι, ο Ν. 4622/2019 [4], στο Κεφάλαιο Δ΄ (άρθρα 65–67), αποφεύγει να ορίσει ρητά την κωδικοποίηση, περιοριζόμενος στην περιγραφή του περιεχομένου της κατά περίπτωση. Η έλλειψη σαφούς ορισμού καθιστά δυσχερή την ακριβή αποτίμηση του χαρακτήρα του νέου ΠΔ 36/2026. Η δυσκολία αυτή εντείνεται από το γεγονός ότι το ίδιο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει και τη διαδικασία «Αναμόρφωσης Δικαίου [5]», δηλαδή την επικαιροποίηση και αποκάθαρση της υφιστάμενης νομοθεσίας — ενέργειες που δεν παρατηρούνται στον νέο κώδικα.
Η απουσία ενσωμάτωσης διατάξεων του πρόσφατου Ν. 5195/2025, «Ρύθμιση υγειονομικών θεμάτων των Ενόπλων Δυνάμεων και λοιπές διατάξεις», και ειδικότερα της παρ. 5 του άρθρου 34 [6], η οποία δεν μνημονεύει τα μέλη των οικογενειών των εν αποστρατεία στελεχών ως δικαιούχους υγειονομικής περίθαλψης στα στρατιωτικά νοσοκομεία, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της μη αναμόρφωσης.
Τι είναι, λοιπόν, ο νέος κώδικας; Πρόκειται ουσιαστικά για επαναδιατύπωση και συστηματική οργάνωση της υφιστάμενης νομοθεσίας σε ενιαία θεματική ενότητα, αυτή της υγειονομικής περίθαλψης που παρέχεται από τα στρατιωτικά νοσοκομεία. Δεν εισάγει νέες ρυθμίσεις ούτε τροποποιεί υφιστάμενες διατάξεις τυπικών νόμων ή κανονιστικών πράξεων, ακόμη και όταν αυτές έχουν καταστεί ανενεργές. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η παρ. 3 του άρθρου 88, η οποία προβλέπει την καθημερινή ανακοίνωση των διαθέσιμων κλινών στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων Υγείας (ΕΚΕΠΥ), φορέα που έχει καταργηθεί από το 2019 με τον Ν. 4633/2019.
Τι δεν είναι ο νέος κώδικας; Δεν αποτελεί νέο νόμο. Το γεγονός ότι φέρει τη μορφή Προεδρικού Διατάγματος οφείλεται αποκλειστικά στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο της κωδικοποίησης. Όλες οι διατάξεις που περιλαμβάνει προϋπήρχαν και βρίσκονταν ήδη σε ισχύ. Για τον λόγο αυτό, οι αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν για συγκεκριμένες διατάξεις του κώδικα, αν και κατανοητές, είναι τουλάχιστον άκαιρες — ιδίως όταν προέρχονται από πρόσωπα που είχαν θεσμική ευθύνη γνώσης και εφαρμογής των εν λόγω διατάξεων.
Κατά την άποψη της Ομοσπονδίας, το ΠΔ 36/2026 δεν πρέπει να αντιμετωπισθεί ως νέος νόμος που εισάγει αυτοτελώς νέες ρυθμίσεις, αλλά πρωτίστως ως πράξη κωδικοποίησης ήδη υφιστάμενων διατάξεων. Συνεπώς, η συζήτηση δεν πρέπει να περιοριστεί στο ίδιο το ΠΔ, αλλά να στραφεί στις προϋφιστάμενες διατάξεις που αυτό αναδεικνύει και οι οποίες ενδεχομένως δημιουργούν προβλήματα στην πράξη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το άρθρο 88 [7], παρ. 7, με το οποίο το 2010 ο τότε Υπουργός Εθνικής Άμυνας επέτρεψε την πρόσβαση του συνόλου του πληθυσμού στα στρατιωτικά νοσοκομεία, με κανονιστική πράξη που δεν ερείδετο στον εξουσιοδοτικό Ν. 3868/2010. Η εν λόγω διάταξη αποτελεί τη βασική αιτία της σημερινής επιβάρυνσης των στρατιωτικών νοσοκομείων, όπως αυτή βιώνεται από τα εν αποστρατεία στελέχη και τις οικογένειές τους.
Η Ομοσπονδία έχει ήδη καταθέσει σχετικές προτάσεις στο πλαίσιο της Μελέτης [8] που εκπόνησε την περίοδο 2024–2025 και υπέβαλε στο ΥΠΕΘΑ και στο ΓΕΕΘΑ το 2025. Προτάσεις που αφορούν τους βασικούς δικαιούχους, το υγειονομικό προσωπικό, το πλαίσιο λειτουργίας των υγειονομικών δομών και άλλα κρίσιμα ζητήματα. Θεωρούμε ότι οι προτάσεις αυτές θα έπρεπε να αποτελέσουν αντικείμενο ουσιαστικής αξιοποίησης από τους αρμόδιους φορείς.
Σε δεύτερο χρόνο, η Ομοσπονδία θα προχωρήσει σε αναλυτικό έλεγχο της πληρότητας του νέου κώδικα και στον εντοπισμό διατάξεων που δημιουργούν θεσμικά ή κανονιστικά προβλήματα στην υγειονομική περίθαλψη των εν αποστρατεία στελεχών και των οικογενειών τους. Στη συνέχεια θα καταθέσει αρμοδίως τεκμηριωμένες προτάσεις για την ενδεχόμενη μελλοντική τροποποίησή τους, όπως προβλέπεται στην παρ. 2 της Εισαγωγής του νέου κώδικα.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ταξίαρχος ε.α. Νικολόπουλος Βασίλειος
Ο ΑΝΑΠΛ. ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Υποστράτηγος ε.α. Κάλφας Στυλιανός
[1] Στην πραγματικότητα, η κωδικοποίηση της νομοθεσίας, στην χώρα μας, άρχισε το 1959 με το Ν.Δ. 3980/1059, «Περί κωδικοποιήσεως της διοικητικής νομοθεσίας»..
[2] Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ., Ε.ΛΟ.Α.Σ., ΜΤΝ, Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Ν., Ε.ΛΟ.Α.Ν., ΜΤΑ, Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Α., Ε.ΛΟ.Α.Α., Ε.Λ.Χ.Α.Ο.Ι.Α. και Ε.Λ.Χ.Α.Ο.Σ.
[3] Ο Γ. Σταυρόπουλος διετέλεσε Πρόεδρος της ΚΕΚ από το 2020 μέχρι το 2024: «Σχετικά με την ακριβή έννοια της κωδικοποίησης παρατηρείται όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, εννοιολογική σύγχυση. Ενώ ο σκοπός κάθε κωδικοποίησης είναι η συστηματική σταχυολόγηση και η συγκροτημένη καταγραφή και παρουσίαση του δικαίου σε ένα ευρύ ή περιορισμένο γνωστικό αντικείμενο, η ίδια η έννοια της κωδικοποίησης είναι πάντοτε αμφισβητούμενη».
[4] Με τον Ν.4622/2019 ακυρώθηκαν όλες οι θεσμικές προσπάθειες για την κωδικοποίηση, που επανεκκίνησαν το 2003 με την έκδοση του Ν.3133.
[5] Ν.4622/2019, Επιτελικό Κράτος: Οργάνωση, Λειτουργία και Διαφάνεια της Κυβέρνησης, των Κυβερνητικών Οργάνων κα της Κεντρικής Δημόσιας Διοίκησης, Άρθρο 65, Κωδικοποίηση νομοθεσίας και αναμόρφωση δικαίου: «3. Η αναμόρφωση αποσκοπεί στην επικαιροποίηση και αποκάθαρση της υφιστάμενης νομοθεσίας, κατά τρόπο ώστε οι εναπομένοντες κανόνες να είναι ορθοί, λειτουργικοί και εύληπτοι. Στην αναμόρφωση περιλαμβάνεται, κατά περίπτωση, η απλοποίηση, κατάργηση παρωχημένων διατάξεων και ένταξη σε ενιαίο κείμενο των νόμων, κανονιστικών διαταγμάτων και αποφάσεων, καθώς και η μετά την ένταξη κατάργησή τους ως αυτοτελών διατάξεων».
[6] Ν. 5195/2025, Υγειονομική περίθαλψη των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, Άρθρο 34, παρ.5: «5. Τα εν ενεργεία στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και τα προστατευόμενα μέλη τους εξυπηρετούνται κατά προτεραιότητα, σε σχέση με τους υπόλοιπους δικαιούχους υγειονομικής περίθαλψης, στα Σ.Ν., με εξαίρεση τα επείγοντα περιστατικά τα οποία εξυπηρετούνται κατά απόλυτη προτεραιότητα. Αμέσως μετά, εξυπηρετούνται κατά σειρά προτεραιότητας τα στελέχη του Λιμενικού Σώματος Ελληνικής Ακτοφυλακής, του Πυροσβεστικού Σώματος και της Ελληνικής Αστυνομίας και τα προστατευόμενα μέλη τους, καθώς και τα εν αποστρατεία στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων».
[7] ΠΔ 36/2026, Κώδικας νομοθεσίας για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης στα στρατιωτικά νοσοκομεία, Άρθρο 88, Πλαίσιο συνεργασίας: «1. Όλοι οι πολίτες αποκτούν πρόσβαση στα στρατιωτικά νοσοκομεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης (401 ΓΣΝΑ, 251 ΓΝΑ, ΝΝΑ, 417 ΝΙΜΤΣ, 424 ΓΣΝΕ) με σκοπό την εξυπηρέτηση των υγειονομικών αναγκών του πληθυσμού της χώρας».
[8] ΠΟΣ, Μελέτη υγειονομικής περίθαλψης των εν αποστρατεία στελεχών των Ε.Δ. και των οικογενειών τους. https://www.hellasmil.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=1220:-l-&catid=29:omospondia&Itemid=61
Δεν γνωρίζετε όμως για την διαβούλευση που τελειώνει στης 10 Ιουλίου και πετάει έξω το υπουργείο εργασίας τις ΑΣΥΕ ΚΑΙ ΤΙΣ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΔΊΔΕΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ και δεν ισχύουν αλλά μόνον του ΚΕΠΑ , ΕΝΩο νόμος προβλέπει ότι οι αποφάσεις των ΑΣΥΕ, ΑΣΥΕΝ ΚΛΠ. ΕΙΝΑΙ ΙΣΑΞΙΕΣ ΤΟΥ ΚΕΠΑ και με νομοσχέδιο που κατέβασε για διαβούλευση στο άρθρο 31 παράγραφος 4 ως και το Άρθρο 32, αναφέρει ότι θα λαμβάνονται υπόψιν μόνον οι Αναπηρίες του ΚΕΠΑ και η αιτήσεις πρέπει να γίνονται μόνον μέσω της υψηλής πλατφόρμας αναπηρίας , αυτό δεν ισχύει για εμάς στις Ένοπλες Δυνάμεις και τα σώματα Ασφαλείας αλλά τις αιτήσεις τις κάνουμε στις υπηρεσίες μας και μας καλούν να περάσουμε ΑΣΥΕ , με αποτέλεσμα πετάνε έξω όλες τις ΑΣΥΕ, , Ο κ. Βαρβέρης Δευθντης του ΕΦΚΑ, γραφει στο έγγραφο του ότι δεν Αναγνωρίζει τις Αποφάσεις των ΑΣΥΕ κλπ. Αλλά μόνον του ΚΕΠΑ, τη κάνετε για τα ΑΜΕΑ ΤΙΠΟΤΑ ΤΙΠΟΤΑ ΜΕΧΡΙ ΤΩΡΑ, ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΠΛΕΟΝ Πρέπει να κάνετε παρεμβάσεις ΕΠΕΙΓΟΝΤΟΣ ΕΧΕΤΕ ΜΠΡΟΣΤΆ ΣΑΣ ΧΡΟΝΟ ΜΕΧΡΙ ΤΗΣ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 4 ΗΜΕΡΕΣΝΑ ΜΠΕΙΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΖΗΤΗΣΕΤΕ ΝΑ ΛΑΜΒΑΝΩΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΣΥΕ ΚΛΠ. ΠΟΥ ΙΣΧΎΟΥΝ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ , ΚΑΙ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΟΤΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΊΟΥ ΕΡΓΑΣΊΑΣ, ΥΓΕΙΑΣ, ΔΕΝ ΘΑ ΜΑΣ ΚΑΛΕΣΟΥΝ ΝΑ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΗ ΓΙΑΤΊ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΟΠΌΤΕ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΚΑΛΕΣΟΥΝ ΚΑΠΟΙΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΑΠΟ ΚΟΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΠΆΜΕ, ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΕΠΕΊΓΟΝΤΟΣ ΝΑ ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΩ ΣΕ ΟΤΙ ΧΡΕΙΑΣΤΕΊ ΑΜΕΣΑ ΜΕ ΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΠΟΥ ΕΧΩ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΥ ΕΧΩ ΚΣΝΕΙ , ΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ 6944288114 ΜΟΣΧΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΛΛΙΟΣ ΘΑ ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΟΥΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΙ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΜΕΑ Η ΠΟΥ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΜΈΛΛΟΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΡΝΟΥΝ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ Η ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ κλπ.