Η ΠΡΟΕΛΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ ΠΡΟΣ ΑΓΚΥΡΑ (01/13 Αυγ 1921) – ΟΙ ΔΥΟ ΑΘΛΟΙ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ
ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ: Ο Άθλος του συντάγματος ήταν:
- Η επισκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Αφιόν Καραχισάρ – Εσκή Σεχίρ που καταστράφηκε από τους Τούρκους τον Ιούλιο του 1921 και η επισκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Εσκή Σεχίρ – σταθμός Σαγτζιλάρ που βρίσκεται 5 χιλιόμετρα δυτικά του Σαγγαρίου, που επίσης καταστράφηκε κατά την υποχώρηση των Τούρκων. Εργαζόμενο νυχθημερόν εντός 28 ημερών (01- 28 Αυγ 1921) κατόρθωσε να επισκευάσει 150 χλμ γραμμής μετά των γεφυρών, έως τη γέφυρα Μπειλίκ Κιοπρού πάνω στο Σαγγάριο.
- Η καταστροφή της σιδηροδρομικής γραμμής της Άγκυρας κατά τον Σεπτέμβριο του 1921, από το τελευταίο σημείο της προελάσεως προς Άγκυρα μέχρι των προ του Εσκή Σεχίρ γραμμών συμπτύξεως. Καταστράφηκαν 8 χλμ. γραμμής ανατολικά του Σαγγαρίου και 134 χλμ. δυτικά αυτού. Επιτυχής υπήρξε η καταστροφή κατά την υποχώρηση των μεγάλων σιδηροδρομικών γεφυρών κοντά στο Ελβανλάρ. Η επισκευή αυτών από τους Τούρκους κράτησε περισσότερο από ένα χρόνο.
ΤΑΓΜΑ ΓΕΦΥΡΟΣΚΕΥΗΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ – ΛΟΧΟΙ ΓΕΦΥΡΟΣΚΕΥΗΣ ΣΩΜΑΤΩΝ ΣΤΡΑΤΟΥ:
Ο Άθλος ήταν:
- Οι Λόχοι Γεφυροσκευής των Α΄ και Γ΄ Σ. Στρατού κάνουν ζεύξη του Σαγγαρίου ποταμού με λεμβόζευκτες γέφυρες την 06 Αυγ. στον νοτιοδυτικό ρού του στην περιοχή Χατζή Χουσείν – Τσακμάκ και αρχίζει η διαπεραίωση των τμημάτων εκείθεν του ποταμού. Άρχιζε η πολυήμερη δοκιμασία στην Αλμυρά Έρημο που καταπόνησε τους ανθρώπους και τα ζώα και εξάρθρωσε τα μεταφορικά μέσα. Αξίζει να σημειωθεί ότι μία από τις πλωτές γέφυρες πάνω σε λέμβους, μεταξύ Μπεϊλίκ Κιοπρού και Μπογιαλίκ, κατασκευάστηκε σε 23 μόνο λεπτά.
Την 17η Αυγ. του 1921 το Μηχανικό της Στρατιάς με το Τάγμα γεφυροσκευής στη θέση Καβουντζί Κιοπρού προς τη βόρεια καμπή του ποταμού κατασκευάζει με πλωτό υλικό γεφυροσκευής, που μεταφέρθηκε με βοϊδάμαξες (αραμπάδες), βαρειά γέφυρα για την διέλευση των βαρέων οχημάτων εφοδιασμού τριών (3) τόννων, έτσι πια τα εφόδια και πυρομαχικά των οκτώ μεραρχιών θα μπορούν να φτάνουν χωρίς να περνούν την Αλμυρά Έρημο.
Την 29 20.45 Αυγ. η Στρατιά κοινοποιεί προς τα τρία Σώματα Στρατού, τη διαταγή απαγκιστρώσεως. Πρώτο θα περνούσε το Σαγγάριο το Β΄ Σ. Στρατού, μετά το Α΄ και τελευταίο το Γ΄. Το Μηχανικό με διαταγή της Στρατιάς προετοίμασε επτά (7) σημεία διέλευσης με λεμβόζευκτο πλωτό υλικό γεφυροσκευής απ’ όπου θα εγίνετο η διάβαση. Το Α΄ Σ.Σ. απαγκιστρώθηκε από το Τσάλ Ντάγ τη 01 το πρωί της 30 Αυγ. τόσο αθόρυβα που οι τούρκοι δεν κατάλαβαν τίποτε.
Όταν ξημέρωσε κατάπληκτοι διεπίστωσαν ότι απέναντί τους δεν υπήρχαν οι Έλληνες. Με την ίδια τάξη πέρασε τη νύχτα 30 με 31 Αυγ. ολόκληρος ο στρατός μας τον Σαγγάριο. Όλες οι πλωτές γέφυρες που είχαν κατασκευαστεί διαλύθηκαν και το υλικό γεφυροσκευής το πήραν μαζί τους οι Μονάδες Μηχανικού. Η μεγίστη μάχη της νεώτερης ιστορίας μας είχε τελειώσει.
ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΡΟΕΛΑΣΗΣ
Το πέρασμα της Αλμυράς Ερήμου και οι σκληρές και πολύνεκρες νίκες μας στο Ταμπούρογλου, στη Σαπάντζα, στο Αρντιζ Ντάγ, στο Καλέ Γκρότο, στο Ντουά Τεπέ και σε τόσα άλλα απόρθητα βουνά, εφτακόσια χιλιόμετρα από τις ακτές του Αιγαίου, στέκονται μνημεία τόλμης, ανδρείας, αρετής και θυσίας. Καύχημα εσαεί της πατρίδος μας. Περνώντας το ποτάμι η Στρατιά κατά την αποχώρηση είχε λιγότερους 23.520 άνδρες: Νεκροί Αξκοι 217, πληγωμένοι 736, νεκροί οπλίτες 3565, πληγωμένοι 18626, αγνοούμενοι 376. Νεκροί του Σαγγαρίου, μέσα στη μνήμη μας θα ζείτε αδικαίωτοι ήρωες, καθώς ποτέ η Δόξα δεν έπλεξε στεφάνι για σας.
